Kahulugan ng Bugtong

Bugtong - Ang bugtong na kung minsan ay tinatawag ding pahulaan o paturuan ay nagmula pa sa mga ninuno ng mga pinoy. Ito ay ginagamitan ng mga matatalinhagang salita na malapit o malayo sa paksa at nagbibigay ng bakas sa tamang sagot.


Saan nagagamit ang bugtong

Bugtong sa paaralan. Kadalasang ginagamit sa paaralang ang bugtong. Ito ay binibigay ng mga guro sa kanilang estudyante bilang takdang aralin. Ito ay napapabilang sa aralin ng mga mag-aaral sa wikang pinoy. Napagkakatuwaan ito ng mga kabataan at nagiging kaaya-aya ang buong klase sa pamamagitan ng pagtatalastasan ng mga bugtong na kanilang nalalaman at nalikom sa internet. Ang bawat kabataan ay mayroon ng nalalamang mga bugtong. Nariyan ang madadaling bugtong kagaya ng "nagtatago si pedro nakalabas ang ulo", "isang prinsesa nakaupo sa tasa", at marami pang iba na madalas marinig. Nagpapagalingan sa paaralan ang mga bata at mas nakaaangat ang nagbibigay ng bugtong na mahirap sagutin. Maaring ito ay napulot sa internet o kaya naman ay sariling akda.

Bugtong sa kalye. Ang pagbibigayan o palitan ng bugtong sa kalye ay madalas mangyari sa grupo ng mga magkakaibigan. Kalimitan itong ginagawang libangan kasabay ng pagbibigay ng mga nakatutuwang kwento. Mga halakhakan at kantyawan ang maririnig habang nagbubugtungan ang mga magkakaibigan sa kalye. Mas nakakatulong itong mahasa ang kaisipan upang mas maging matalas ang mabilis mag-isip. Sa paglipas ng panahon, nakakalungkot lamang isipin na ang bisyong ito ng mga tambay sa kalye ay unti unti na lamang nawawala at napapalitan ng mga hindi kanais nais na asal at gawain.

Bugtong sa bahay o pamilya.

Mga Bugtong - Sagot Letrang U, W, at Y

Ayan na si kapitan
pag-asa ang pasan
Bugtong at Sagot: Umaga

Nagpaputok ang kalaban
kayhirap ilagan
Bugtong at Sagot: Ulan

Batong matigas
nalagyan ng pitong butas
Bugtong at Sagot: Ulo ng tao

Nabubuhay ng walang buto
sa paglakad nauuna ang ulo
Bugtong at Sagot: Uod

Kung maliwanag itinatambak
sa pagdilim hinahanap
Bugtong at Sagot: Unan

Pasaway na magkakapatid
kung maglinis ay magkakaapid
Bugtong at Sagot: Walis

Hindi mainit ngunit umuusok
Masarap para sa pagod
Bugtong at Sagot: Yelo

Alaga kong si yotik
tinatapon koy bumabalik
Bugtong at Sagot: Yoyo

Mga Bugtong - Sagot Letrang T

Kabilaan kong kweba
nagagamit ko ngunit hindi ko makita
Bugtong at Sagot: Tainga

Kawal mong matalas at magaling
sablay sa iyong paningin
Bugtong at Sagot: Tainga

Kahapon ay apat
ngayon ay dalawa
bukas tatlo na
Bugtong at Sagot: Tao

Itinapon ko tsaka lamang nabuhay
ng dakmahin ko ay nahimlay
Bugtong at Sagot: Trumpo

Kabayo kong matulin
paikot ang gising
Bugtong at Sagot: Trumpo

Malayo man si ama
dinig ko sya pagdaka
Bugtong at Sagot: Telepono

Maraming magkakapatid
nag susunodan sa daan
Bugtong at Sagot: Tren

Telang makapangyarihan
hindi mahiwa ng sinuman
Bugtong at Sagot: Tubig

Baston ni adan
kinakain na kanayonan
Bugtong at Sagot: Tubo

Kamay ng higante
nagdugton ng dalawang poste
Bugtong at Sagot: Tulay


Hindi tao hindi hayop
maraming balita ang nalikop
Bugtong at Sagot: Telebisyon

Mga Bugtong - Sagot Letrang S

Nilagay na sa mataas,
inangatan pa ng di patas
Bugtong at Sagot: Sabitan ng Sumbrero

Inapakan nilinisan
Inapakan ulit at nilinisan
Bugtong at Sagot: Sahig

Malalapad na watawat
nakalaylay at di paawat
Bugtong at Sagot: Dahon ng saging

Hinatak ang palda
tsaka lumabas ang prinsesa
Bugtong at Sagot: Saging

Minsan bilog madalas parihaba
pinaghihirapan makuha ng madla
Bugtong at Sagot: Salapi

Kung kailan mata ay tinakpan ng buo
tsaka luminaw ang paningin ng todo
Bugtong at Sagot: Salamin ng mata

Kamera ni tito
kung makakuha ng imahe ay perpekto
Bugtong at Sagot: Salamin

Alaga kong si duran
itinali ko sa kabukiran
naglakbay sa kalangitan
Bugtong at Sagot: Saranggola

Naglagay ako ng lubid
sinabitan ng gamit
Bugtong at Sagot: Sampayan

Sinampahan at inalok
Bugtong at Sagot: Sampalok

Ang uloy ay ibinaon
ang kataway umaalon
Bugtong at Sagot: Sandok

Sala sa lamig sala sa init
kahit malagkit kayang masungkit
Bugtong at Sagot: Sandok

Maasim na tore
tahanan raw ng kapre
Bugtong at Sagot: Santol

Bumili ako ng alipin
sa paa ko laging nakasapin
Bugtong at Sagot: Sapatos

Kawawang ampon
binili, tinali
ginamit, tinapon
Bugtong at Sagot: Sapatos

Kung kailan mo itinali
tsaka pa naglandi
Bugtong at Sagot: Sapatos

Manok kong palaban
mamula mula ang katawan
Bugtong at Sagot: Sili

Hindi tao hindi hayop
nagtatago ng kaliskis
Bugtong at Sagot: Sili

Alkansya kong pula
napuno na ng barya
Bugtong at Sagot: Sili

Alikabok na binalot
sa kabataan ay salot
Bugtong at Sagot: Sigarilyo

Makinang at bilugan
sa marikit nakalaan
Bugtong at Sagot: Singsing

Minsan ginto, minsan pilak
datapwat nagbibigay galak
Bugtong at Sagot: Singsing

Bugtong bugtong
Sinusuot sa daliri
ginusto ng nakararami
Bugtong at Sagot: Singsing

Ahas kong si popot
sa baywang ang pumupulupot
Bugtong at Sagot: Sinturon

Mabulaklak sa pagkabata
sa pagtanda ay humaba
Bugtong ar Sagot: Sitaw

Hindi tao, hindi hayop
Pipi man sa nakararami
kung maghatid ng saloobin at posible
Bugtong at Sagot: Sobre

Kaibigan kong walang paa
ngutin sa kabilang bansa pa ang punta
Bugtong at Sagot: Sobre

Dinaig pa ang may akda
pagkat siya ay naglakbay na sa kabila
Bugtong at Sagot: Sobre

Maliit kung tutuusin
kung ginamit laging lamang sa akin
Bugtong at Sagot: Sumbrero

Kanyon ko sa probinsya
nasa loob ang bala
Bugtong at Sagot: Suha

Kamay ang may gawa
ang nakaalam ay mata
Bugtong at Sagot: Sulat

Tumubo kahit walang binhi
nagkasanga at di mabali
Bugtong at Sagot: Sungay ng Usa

Si senyorito pepitio
nagkaanak ng pito pito
Bugtong at Sagot: Sungkahan

Walang kaso si koko
kung magtago ay todo
Bugtong at Sagot: Suso

Hindi gago hindi tao
nang gumapang ginamit ay ulo
Bugtong at Sagot: Suso (snail)

Bundok ng kababaihan
kaligayahan sa kalalakihan
Bugtong at Sagot: Suso

Mga Bugtong - Sagot Letrang P

Magbarkadang tunay 

ngunit laging naglalamangan

Bugtong at Sagot: Paa

Dalawang ahente

salitan kung maka abante

Bugtong at Sagot: Paa

Nang ibinaon ang lolo

nakalimutan ang ulo

Bugtong at Sagot: Pako

Buto ng itinanim

mabilog ng anihin

nang aking biyakin

matubig ang angkin

Bugtong at Sagot: Pakwan

Itinuro ng kapaligiran

natanggap kung pinakinggan

nagamit ng may alam

Bugtong at Sagot: Pag-iisip

Naglalakad ang kuya

hindi maiwan ang alaga

Bugtong at Sagot: Pagong

Kung sa tubig mabilis

kapag sa lupa nama'y mabagal

Bugtong at Sagot: Pagong

Kumpare ko sa bayan

maingay sa tag ulan

sa pag talon ay walang kapaguran

Bugtong at Sagot: Palaka

Maliit kung ituring

kung mag ingay matining

Bugtong at Sagot: Palaka

Pwede sa tubig, pwede sa lupa

pinandidirihan ng madla

Bugtong at Sagot: Palaka

Binuhay ko ng sanggol

pinatay ko sa pagsibol

Bugtong at Sagot: Palay

Kayraming magkakapatid

nagsiksikan sa isang silid

Bugtong at Sagot: Posporo

Binigay sayo ng magulang mo

ginagamit ng mga kakilala mo

Bugtong at Sagot: Pangalan

Kabayan ni batman

kung madilim naghahanap ng kalaban

Bugtong at Sagot: Paniki

Walang paningin si ate

pero kung lumipad sa dilim ay grabe

Bugtong at Sagot: Paniki

Dumaan si Adan

naguhitan ang daan

Bugtong at Sagot: Panitik

Armas ng henyo

kung gamitin maihemplo

Bugtong at Sagot: Panitik

Nagtayo ako ng pahingaan

ang balwarte ay may kahabaan

Bugtong at Sagot: Pantalan

Madalas para sa masaya

minsan naman sa lumuluha

Bugtong at Sagot: Panyo

Sandata sa lugar namin

siksik ng bala sa loob

Bugtong at Sagot: Papaya

Alaga kong mataba

may palamang paminta

Bugtong at Sagot: Papaya

Panitik ang kasangga

armas din sa eskwela

Bugtong at Sagot: Papel

Uling nang hawakan

naging ginto nang masilaban

Bugtong at Sagot: Posporo

Maalinsangan sa kalusugan

masarap namang sawsawan

Bugtong at Sagot: Patis

Makinis nang tumubo

hindi iniwan sa bahay kubo

Bugtong at Sagot: Patola

Hindi tao hindi hayop

sa ulan at araw nanghihimasok

Bugtong at Sagot: Payong

Kung mahaba maganda

kung pinahaba ay bakla

Bugtong at Sagot: Pilikmata

Nagsinungaling ang bata

tinubuan ng maraming mata

Bugtong at Sagot: Pinya

Nakakaakit na maharlika

pinalibutan ng katana

Bugtong at Sagot: Pinya

Mga Bugtong - Sagot Letrang N at O

Matibay kong alaga

Bumagyo man hindi magiba giba

Bugtong at Sagot: Niyog

Puno ng buhay

Mula ulo hanggang paa'y

kapakipakinabang

Bugtong at Sagot: Niyog

Baston ni adan

Yumoyuko't tumatayo

Bugtong at Sagot: Niyog

Palsyo ng Reyna

Hindi abot ng mata

Bugtong at Sagot: Noo

Magkapatid sa buwan

Laging nag uunahan

Bugtong at Sagot: Orasan

Araw araw kung tignan

Kaytagal kung palitan

Bugtong at Sagot: Orasan

Maliit kung alaga

tanongan ng madla

Bugtong at Sagot: Orasan

Mga Bugtong - Sagot Letrang M

Kung madampi at titiklop

sa sobrang pagka mahiyain

Bugtong at Sagot: Makahiya

Matulis kong tarugo

ang paligid ay puno ng buto

Bugtong at Sagot: Mais

Armas ng kapitan

pinalibutan ng kayamanan

Bugtong at Sagot: Mais

Hugis pusong pagkain

dilaw kung hinog

berde kung hilaw

Bugtong at Sagot: Mangga

Alaga ni San Pedro

sa paagahan ng gising 

ay hindi matalo

Bugtong at Sagot: Manok

Bilog kong kagamitan

nakikita ang sanlibutan

Bugtong at Sagot: Mata

Bolang kristal kung ituring

nakakagala ng hindi naman lumalakad

Bugtong at Sagot: Mata

Kaibigan ni tarzan

pinagmulan daw ng tao

Bugtong at Sagot: Matsing

Tirahan mo at tirahan ko

tirahan din ng mga kalahi mo

Bugtong at Sagot: Mundo

Kung gumala ay madilim

kung magparamdam ay matulin

Bugtong at Sagot: Multo

Mga Bugtong - Sagot Letrang L

Bahay ni pedro
isiniksik sa matao
Bugtong at Sagot: Labong

Naglakad lang papunta at pabalik
dinaanan ay nabiyak
Bugtong at Sagot: Lagare

Tinahi ni Ka kiko
butas butas pa rin ang gawa ng loko
Bugtong at Sagot: Lambat

Hindi tao, hindi bagay
kung sumipsip matibay
Bugtong at Sagot: Lamok

Pambihira kong apo
hinahanap hanap ay dugo
Bugtong at Sagot: Lamok

Bisitang hindi inasahan
nauuna sa hapag kainan
Bugtong at Sagot: Langaw

Alaga kong malaki ang katawan
nagbihis na matulis na panlaban
Bugtong at Sagot: Langka

Tropa ni tipaklong
kung kumayod ay maghapon
Bugtong at Sagot: Langgam

Kaibigan kong maliit
kung bumuhat malupit
Bugtong at Sagot: Langgam

Magkakapatid ng isilang
kung mamuhay tulungan
Bugtong at Sagot: Langgam

Alaga ko na usa
sa paggising ay bumabaho na
Bugtong at Sagot: Laway

Kaysarap pagmasdan at abutin
pero mahirap maangkin
Bugtong at Sagot: Langit

Mga Bugtong - Sagot Letrang K

Kahong malaki

Tahanan ko sa huli

Bugtong at Sagot: Kabaong

Pananggalang ng dwende

Tumutubo sa tabi tabi

Bugtong at Sagot: Kabute

Sinturon ni ama

Nagbuhol buhol na

Bugtong at Sagot: Kadena

Sinlaki ng ulo ni kuya

Sinakyan ni Cinderella

Bugtong at Sagot: Kalabasa

Laging nagbibilang

Paulit ulit lang naman

Bugtong at Sagot: Kalendaryo

Buwan buwan kung punitin
Taon taon naman ligpitin
Bugtong at Sagot: Kalendaryo

Libro ng hinaharap at kasalukuyan
Kasama rin ang nakaraan
Bugtong at Sagot: Kalendaryo

Bulaklak ko sa bayan
Pantawag ng simbahan
Bugtong at Sagot: Kampana

Si malaki at maliit
Naglalakbay ng paikot ikot
Minsan nagpa pang abot
Bugtong at Sagot: Kamay ng orasan

Kung kailan mo sya pinatay
Doon naman nadugtungang ang pamumuhay
Bugtong at Sagot: Kandila

Bugtong bugtong
Kung dumilim umiiyak
Bugtong at Sagot: Kandila

Matangkad ng isilang
Lumiit habang nabubuhay
Bugtong at Sagot: Kandila

Dumaan si Lara
Nagsara ang kalsada
Bugtong at Sagot: Karayom at sinulid

Hineteng matulis
Tagahila ng sinulid
Bugtong at Sagot: Karayom

Kaibigang marikit
Sa tasa nakasabit
Bugtong at Sagot: Kasoy

Matayog kung lumago
Kasangga ng magbibilao
Bugtong at Sagot: Kawayan

Balot na balot nung kabataan
Hubad naman sa katandaan
Bugtong at Sagot: Kawayan

Hayan na si Mang lino
Pasan nanaman ang mundo
Bugtong at Sagot: Kuba

Munting pilak na kaibig ibig
Taga hatid ng pagkain sa bibig
Bugtong at Sagot: Kubyertos

Magkakapitbahay na lima
May bahay ding kanya kanya
Bugtong at Sagot: Kuko

Kagamitan pa ni lola
Taga piga ng gata
Bugtong at Sagot: Kudkuran

Peste sa magsasaka
Namumutol ng pananim
Bugtong at Sagot: Kuliglig

Sumigaw si tarzan
Dinig hanggang kabilang bayan
Bugtong at Sagot: Kulog

Mga Bugtong - Sagot Letrang I

Kamao ni Adan
Nagsaboy ng kaliwanagan.
Bugtong at Sagot: Ilaw

Katamtaman ang sa akin
Mahaba ang sa kano
At pango naman ang iyo
Bugtong at Sagot: Ilong

Ang inilabas ni misis
May amoy na di kanais nais
Bugtong at Sagot: Ipot

Kagamitan ni amak
Kung tumama nakakawasak
Bugtong at Sagot: Itak

Hindi tao hindi hayop
Tahanang sarado ang lahat
Bugtong at Sagot: Itlog

Pabilog ang kurba
Kung saan ang manok nagmula
Bugtong at Sagot: Itlog

Mga Bugtong - Sagot Letrang H

Alipin kong pahiga ang katawan
Palagi na lang inaapakan
Bugtong at Sagot: Hagdanan

Syota ni ate
Maghapong nagbubuhat
Bugtong at Sagot: Haligi

Bugtong bugtong
Dumadampi ngunit hindi maaninag
Bugtong at Sagot: Hangin

Hindi tao hindi hayop
Hindi nakikita pero
Kailangan ng iyong katawan
Bugtong at Sagot: Hangin

Kambal kong alaga
Magkabilaan ang lungga
Bugtong at Sagot: Hikaw

Mga Bugtong - Sagot letrang G

Dumaan si Mang ped
Nag iiwan ng lubid
Bugtong at Sagot: Gagamba

Kaibigan kong si taba
Kung gumawa ng bahay ay mag isa
Bugtong at Sagot: Gagamba

Tahanan ni kumpare
Isinabit lang sa ere 
Bugtong at Sagot: Gagamba

Sa puno ng buhay nagmula
Pinipiga ng madla. 
Bugtong at Sagot: Gata

Katas na maputi
Kasabay mong lumabas dati 
Bugtong at Sagot: Gatas ng ina

Batong matigas
Kung sumabog wagas
Bugtong at Sagot: Granada

Hindi tao hindi hayop
Pumapatay ng kuto 
Bugtong at Sagot: Gugo

Armas ni kabayan
Nakakahati ng laman
Bugtong at Sagot: Gulok o itak

Pumatay ng karamihan
Pero sa labas pa rin naninirahan
Bugtong at Sagot: Gulok o itak

Matingkad kong alaga
Ginagamit ni rosalinda. 
Sagot: Gumamela

Kapitbahay kong mag asawa
Laging naghihiwalay at nagsasama
Sagot: Gunting

Mga Bugtong - Sagot letrang D

Karagatan sa paningin
Ginagamit para makarating 
Bugtong at Sagot: Daan

Nabagsakan ng ulan
Ngunit walang bakas ng kasalanan
Bugtong at Sagot: Dahon ng gabi

Hinangad ng madla
Maraming pinaasa
Iisa ang nakasama
Bugtong at Sagot: Dalaga

Gamit sa kabutihan
Minsan makasalanan
Bugtong at Sagot: Daliri

Limang magkakapatid
Ang isa ay naki apid
Bugtong at Sagot: Daliri

Bolang maitim
Hinalo sa asin
Masarap kaninin
Bugtong at Sagot: Duhat

Tropa kong kasama
Paningin ay magkabila
Bugtong at Sagot: Duling

Kausap kong si toto
Ang tingin ay malayo
Bugtong at Sagot: Duling

Paroon rito paroon doon
Palipat lipat lang ng direksyon. 
Bugtong at Sagot: Duyan

Mga Bugtong - Sagot letrang B

Partner ni adan
Taga dala ng sinapupunan
Bugtong at Sagot: Babae

Maliit na kahoy
Dinala ko
Dinanala ako
Bugtong at Sagot: Bakya

Gawa sa kahoy, minsan sa semento
Nakatira ang tao, madalas ay kwago
Bugtong at Sagot: Bahay

Himlayan ni bos
Pananggalang sa unos
Bugtong at Sagot: Bahay

Alipin kong pahaba
Kung lumakad patihaya
Bugtong at Sagot: Bangka

Umaandar ng mag isa ,
mabilis kahi walang paa.
Bugtong at Sagot: Bangka

Hanapin ang gala,
Na kung umaandar ay nakatihaya.
Bugtong at Sagot: Bangka

Kahon na bukas,
transportasyong malakas.
Bugtong at Sagot: Bangka

Nakahiga sa oras ng tulugan
Nakatayo kapag gisingan
Bugtong at Sagot: Banig

Piraso ng bakal,
Gamit sa pagpapatiwakal.
Bugtong at Sagot: Baril

Gamit kong salamin
Ang katawan ay babasagin
Bugtong at Sagot: Baso

Anak kong si mario
Matigas ang ulo
Bugtong at Sagot: Bato

Kalaban ng masasama
Kinatatakutan ng adik sa bansa
Bugtong at Sagot: Bato

Lalagyan kong bilog
Madaming buto sa loob
Bugtong at Sagot: Bayabas

Hindi gunting, hindi itak
Kung kumagat nakakawasak
Bugtong at Sagot: Bibig

Ipinatong sa saging
Tinakpan din ng saging
Bugtong at Sagot: Bibingka

Hinuli ko para maging pain
At ginamit kong pang pain
Bugtong at Sagot: Bingwit

Makisig kung matulin
Kung mabagal ay nabibitin
Bugtong at Sagot: Bisikleta

Maningning pagmasdan
Kasing ganda ng iyong kasintahan
Bugtong at Sagot: Bituin

Masikip ang lagusan
Pagdakay kaluwagan
Bugtong at Sagot: Bote

Taga buo ng imperyo
Kung lumipad ay malayo
Bugtong at Sagot: Bubuyog

Dila ang puhunan
Talino ang pinagmulan
Bugtong at Sagot: Bugtong

Ilang beses mang gupitin
Sa tuwina ay humahaba pa rin
Bugtong at Sagot: Buhok

Agimat ni enteng
Kalinisan ang pinaparating
Bugtong at Sagot: Bula ng Sabon

Gabay sa kadiliman
Kaysarap pagmasdan
Bugtong at Sagot: Buwan

Mga Bugtong - Sagot letrang A

Hindi nagsasalita, hindi naglalakad,
Ngunit marunog mag lahad
Bugtong at sagot: Aklat

Walang ugat, walang sanga,
Pero gamot sa tanga
Bugtong at Sagot:Aklat

Tungkod ni adan,
Mahirap lapitan
Bugtong at Sagot: Ulupong

Madalas hugis baboy,
Minsan gawa sa kahoy
Bugtong at Sagot: Alkansiya

Daliri ay hati
Ulo ay yupi
Kung makasipit
Mahapdi
Bugtong at Sagot: Alimango

Ayan na si pipoy
Nagdala nanaman ng apoy
Bugtong at Sagot: Alitaptap

Pagsayaw ni marie
Kasabay sa ilaw na patay sindi
Bugtong at Sagot: Alitaptap

Hampas ni ama
Sunod sunod ang tama
Bugtong at Sagot: Alon

Nung bata ay kulubot
Sa pagtanda ay kulubot
Bugtong at Sagot: Ampalaya

Maliit man sa hanay
Pero taga tibag ng bahay
Bugtong at Sagot: Anay

Kambal ko simula noon
Kasama ko saan man paroon
Sa araw gala
Sa gabi nawawala
Bugtong at Sagot: Anino

Hari kung tawagin
Init at liwanag ang bigay sa atin
Bugtong at Sagot: Araw

Dumating sa amin
Dumating sa kapitbahay namin
Dumating din sa inyo
Bugtong at Sagot: Araw

Matigas nang kuhanin
Durog na nang gamitin
Bugtong at Sagot: Asin

Alaga kong tapat
Paa ay apat
Mas matangkad sa pag upo
Bugtong at Sagot: Aso

Bolang bago
Punong puno ng buto
Bugtong at Sagot: Atis